Mijn computer raakte oververhit en eigenlijk wilde ik maar één ding weten: "werken de ventilatoren wel naar behoren?". Of hoe AI mij nog elke dag weet omver te blazen...
Na 8 jaar intensief gebruik begonnen de ventilatoren van mijn desktop computer, een Surface Studio 2, vervelend te ratelen. Originele onderdelen waren nergens meer te bestellen, dus zocht ik met ChatGPT als gids een Chinees aftermarket-alternatief. Mijn computer crashte toen soms al eens vrij willekeurig, maar ik dacht: "och, kan gebeuren, allicht niets erg, herstart en we zijn weer vertrokken."
De nieuwe ventilatoren waren geruisloos, maar de crashes bleven komen, steeds vaker, tot de computer quasi onwerkbaar werd. De buitenkant voelde ook erg heet aan. Dus: opengemaakt, stof gekuist en met een gratis tool (HWiNFO) de temperaturen monitoren.
Helaas bleek enkel stof kuisen niet de oplossing, hitte bleef een probleem. Met ChatGPT als virtuele pc-engineer kwam ik uit bij een diagnose van verouderde koelpasta, dat ervoor moet zorgen dat warmte efficiënt overgedragen wordt van processor naar koelblok. Isopropylalcohol gehaald bij Hubo, alweer op advies van ChatGPT, oude pasta verwijderd, nieuwe aangebracht. De temperaturen zakten meteen fors. ChatGPT for the win, again!
Toch bleef ik twijfelen: draaien die ventilatoren wel snel genoeg? HWiNFO toont duizend-en-één gegevens, maar óf, en hoe snel, die ventilatoren draaiden werd - raar maar waar - voor mijn computer niet getoond. Ook andere gespecialiseerde programmaatjes konden geen ventilatoren detecteren.
Dus begon ik samen met GPT-5.6 Sol uit te zoeken hoe Microsoft dit toestel aanstuurt. En daar ontspoorde mijn eenvoudige vraag behoorlijk snel... volg even mee.
We begonnen bij Windows-apparaten, stuurprogramma's en services. Met enige IT-ervaring kun je dat nog volgen. Maar daarna kwamen ACPI-tabellen, hardware-ID's en Microsoft's Surface Serial Hub. Tot we Windows-bestanden ontleedden die in een teksteditor alleen vreemde tekens tonen: de firmware van de embedded controller in mijn computer.
Hoe ik dat wist? Niet, maar GPT wist het, na eigen onderzoek. Die dook in machine-instructies, hexadecimale bytepatronen, ARM-code en geheugenadressen. Allemaal om uit te zoeken: "Wat betekent dit eigenlijk?" Ik stond erbij en keek ernaar...
Volgt u nog? Ik allang niet meer. Maar GPT-5.6 Sol had de draad opvallend goed vast.
En toen vonden we, of liever GPT, het: de commando's om de ventilatorsnelheden uit te lezen. Inclusief de logica waarmee Microsoft de koeling regelt.
Het was geen "walk in the park". Er waren doodlopende pistes, hypotheses en controles. GPT zocht verder waar mijn technische kennis al lang ophield, diep in machinecode waar een normaal mens mits reverse-engineering amper aan uit kan.
Allemaal omdat ik dacht: "Draaien die ventilatoren eigenlijk wel snel genoeg?"